Elke zichzelf respecterende lokale politieke partij ontwikkelt een visie over de positie en toekomst van haar gemeente. In mijn betoog beschrijf ik voorwaarden scheppende condities over de toekomstvisie van de Noordoostpolder.

Visie

Vier jaar lang is ONS Noordoostpolder kritisch geweest naar met name de coalitiepartijen CDA en de PvdA/GrL. De vertegenwoordigers van deze partijen hebben in de raad weinig aanvullende beleidsbepalende of vooruitstrevende visies gelanceerd. Het bleef bij het CDA fractie beperkt tot het instellen van een polderdichter en een nog te installeren vandalismemeter. Een nieuwe visie van de PvdA/GrL., het seniorendorp Vilavie, was vooraf al tot mislukken gedoemd. Maar wat is nu de taak van het nieuwe college? ONS Noordoostpolder heeft –zie het programma- daar een visie op. Waar staan we nu en waar willen we straks naar toe met onze polder? Geen incidentenpolitiek maar een visie voor de komende vijf tot vijftien jaar. Een visie vraagt moed in het maken van keuzes, want vooruitgang boek je immers niet in vier magere jaren. Daarom is het van cruciaal belang vooraf een visie te bepalen. De kiezer zal vervolgens bepalen of zij zich hierin kan herkennen. ONS Noordoostpolder vindt Wonen, Welzijn, Infrastructuur en een gedegen Economisch beleid van groot belang voor het doen ontwikkelen en welslagen voor een goede toekomst voor Noordoostpolder. De ruimte en vrijheid is ons mede geschonken door de inzet van pioniers die deze polder hebben drooggelegd en grootgemaakt. En daar rust een verplichting op!

Verantwoording

De kern van het bestaansrecht en opbouw van onze polder is voor een groot deel te danken aan een goede agrarische ontwikkeling. Geënt op zorgvuldig ondernemerschap waar moed, inzet en pragmatisme bepalende factoren zijn. Maar er is veel veranderd. 35% van de agrarische sector is teloor gegaan. Jonge inwoners trokken weg en bouwden elders aan een nieuwe toekomst. Slechts weinigen keerden terug. Reden: teleurgesteld door achterblijvende economische mogelijkheden. Wij zullen iets moeten bieden om dit proces te stoppen. ONS Noordoostpolder wil alternatieven bieden voor die agrarische segmenten welke in zwaar weer terecht komen. Zwaar weer wat wordt veroorzaakt door marktprijzen waarbij internationale agrarische steun en subsidies een buitengewone concurrerende vorm zijn voor onze kwetsbare markt.

Herstel

Een gedegen Structuurvisie voor een verantwoorde vitaliserende ontwikkeling van onze polder zal richtingbepalend moeten zijn voor het succes van investeringen. Bijvoorbeeld een goed bestemmingsplan voor het Landelijke Gebied. Een goede Structuurvisie! Goede plannen voor, zoals men in het verleden stelde, ‘het bruisend hart’ van Emmeloord-Centrum. Er wonen 45.000 mensen in ons gebied waarbij velen gekozen hebben voor rust en ruimte en niet voor file en de drukte in het westen van ons land. De waardering die onze inwoners hierover uitspreken is een van de kernwaarden voor succes.

Infrastructuur

De bereikbaarheid is één van die belangrijkste aandachtspunten voor de ontwikkeling en benaderbaarheid van ons gebied. Een stukje snelweg tussen Ramspol en Emmeloord zal geen succes brengen als Ramspol-Eilandbrug-Kampen-Hattemerbroek twee/driebaans blijft. Dergelijke absurde instabiele ontwikkelingen zijn funest voor een succesvol investeringsklimaat in de polder. U en onze kinderen hebben in de polder een auto en/of rails nodig om zich snel te kunnen verplaatsen maar ook om zich blijvend te vestigen in de polder. De bereikbaarheid van ons gebied, is door het afblazen van de Zuiderzeelijn (CDA, PvdA) alleen maar toegenomen. Om vanuit bijvoorbeeld Kraggenburg of Creil met het openbaar vervoer naar Groningen te gaan is een hele onderneming geworden anno 2010! Voeg daarbij het zojuist verschenen provinciale onderzoeksrapport en u heeft de bevestiging. De Noordoostpolder krijgt niet de aandacht voor haar ontwikkeling zoals de andere delen van de Provincie Flevoland, aldus één van de vernietigende conclusies. Wij zijn het financiële ‘afvalputje’ van de provincie!

Het nieuwe college zal straks met een ambitieuze burgemeester gezamenlijk met de randgemeenten en provincies dit onderwerp hernieuwd op de agenda moeten zetten. Beter voor één miljard een stuk spoor dan een windmolenpark is ONS credo. (leg uit: Gr./Frl) Een nieuw kabinet met wellicht de PVV, VVD en CDA heeft hierin, na dit fantastische weekend, een verantwoordelijke taak!

Zorg

Altijd is er goede en voldoende zorg in de Noordoostpolder geweest. De bevolking was tientallen jaren trots op ‘haar Dokter J.H. Jansenziekenhuis’. Bereikbare kwalitatieve 2^de lijnszorg is in een groot gebied zoals de Noordoostpolder onontbeerlijk. Het gebied met 45.000, 18.000 en 10.000 inwoners voor respectievelijk Noordoostpolder, Urk en aangrenzende gemeenten schept hiervoor de criteria van bestaansrecht. Onder de vlag van het reeds gevestigde Antoniusziekenhuis biedt dit zeker kansen waarbij steun van de politiek, bevolking en huisartsen is een eerste vereiste is. Samen met Loek Winter (voorzitter van de Raad van Bestuur van de MC|Groep), Wouter van der Kam (voorzitter van de Raad van Bestuur van het Antonius) en de zorgverzekeraars zou er gezocht moeten worden naar de realisering van een zo volwaardig mogelijk ziekenhuis. Bedrijven en banken zouden hierin kunnen participeren. Waar een wil is, is immers een weg. Macht, bezit en economische structuren mogen geen primaire leidraad zijn voor goede zorg. Het gaat om betaalbare zorg, kwaliteit en bereikbaarheid. Knopen moeten worden doorgehakt en leiderschap moet worden getoond. Een zakencollege kan hierin, namens haar bevolking, in belangrijke mate het voortouw nemen om duidelijkheid te scheppen. Kretologie als “we gaan er niet over” en vervolgens “ik heb mij op het verkeerde been laten zetten”, is het gevolg van een theedrinksessie houdende wethouder en is wat ONS betreft onacceptabel, onaanvaardbaar en rest maar één oplossing: vertrek! Een zorgboulevard zoals wethouder Zeilstra voorstelde is er nooit gekomen. Gevangen door enerzijds belangenverstrengeling en anderzijds het ontbreken aan leiderschap en daadkracht heeft mede geleidt tot het proces waar we nu staan. De politiek zal weer achter haar bevolking moeten gaan staan en uit die verantwoording als volksvertegenwoordiger te handelen. Gaan voor één regioziekenhuis. Voor concurrentie in de ziekenhuiszorg is in onze polder geen ruimte!

Sociaal maatschappelijk

Er is door het huidige linkse college veel aan de achterkant opgetuigd. Ondanks dat we oog moeten houden voor de sociaal zwakkeren in de maatschappij kent onze polder een lage levensstandaard als we kijken naar het gemiddeld besteedbaar inkomen. (armoedemonitor) Dat ligt onder het landelijk gemiddelde en dat schept verplichtingen. Goede banen en uitzicht op werk moge dan wel vanzelfsprekend zijn, echter in ons gebied is dat geen eenvoudige opgave. De plicht van de lokale overheid is ook om naast de duizenden polen die werkzaam zijn in onze glastuinbouw ook een beroep te doen op die mensen die nu langdurig in de bijstand zitten. Het aanspreken, ook bij deze mensen, om deel te nemen in het arbeidsproces vraagt durf en daadkracht. “Bijstand is immers iemand tijdelijk bijstaan in…” en daar is alles mee gezegd. De maatschappij, onze polder, mag diensten terug vragen om mensen uit dit beklemmend vangnet te halen.

Ontwikkeling

De ontwikkeling met visie van de Noordoostpolder is dus van groot belang. Emmelhage, Wellerwaard, Corridor zijn hier geen modelvoorbeeld van. De ambitieuze ondoordachte en niet tot realisatie gebrachte plannen hebben grote gevolgen voor de begroting van de gemeente. De grondexploitatie komt in een financieel onzekere status terecht waarbij de effecten eveneens geheel onzeker zijn en negatief drukken op de financiële paragraaf van de gemeente. Het ontbreken van risicoanalyses bij diverse projecten, zoals geconstateerd door de rekenkamer, kan de burger stevig opbreken.

Schade

Er is veel geld over de balk gegooid aan miskoop, subsidies, afkoop of aan nutteloze projecten zoals € 100.000,= voor een Sportkooi, € 480.000,= voor afkoop van een projectontwikkelaar. Voor een recentelijk geïnitieerd project, een rijdende ‘cultuurkar’, werd € 300.000,= voor beschikbaar gesteld. We hebben dat gelukkig kunnen tegenhouden! Het is déze wijze van ad-hoc beleid waarbij geen garanties zijn gegeven door betrokkenen over een succesvolle afloop omdat enig visie ontbreekt! Ook het debacle en die hieruit voortvloeiende vertraging van 1½ jaar bij de uitvoering van de woningbouwplannen bij Kraggenburg kon ongestraft blijven bij dit lokale bestuur. De Raad van State veroordeelde de gemeente doordat zij niet alle documenten voor bezwaar hadden overgelegd aan betrokkenen. Het niet nemen van haar verantwoordelijkheid van de ambtelijke taak ten dienste van haar bevolking binnen het lokale openbaar bestuur ligt hier aan te grondslag. Leiderschap ontbrak en de verkokering van het lokale bestuur werd op een dramatische wijze blootgelegd.

Model

Het zijn déze resultaten die het gevolg zijn van een consensus politiek die gestikt is in de uitvoering van het historische afgeschafte poldermodel. De conservatieve vleugels van de coalitiepartijen CDA en PvdA/GrL. zijn niet in staat geweest om een achterhaald monistisch poldermodel definitief te verlaten ten gunste van een dualistisch systeem waarbij de burger én raadsleden samen het belang herkennen en waarbij samen met de oppositiepartijen een gelijkwaardige rol is weggelegd om doelen te stellen en resultaten te bereiken. De uitvoering hiervan is een taak van het college. Het voortdurende wantrouwen van de coalitiepartijen naar de oppositiepartijen doet en deed de burger geen goed. De overheid met een (college van benw) als ondernemer en de raad, als Raad van Commissarissen, is naar onze mening- het énige juiste model.

Reflectie

Geen muisgrijze commissievergaderingen meer maar actieve thema’s waarbij burgers hun inbreng en invloed direct kunnen uitoefenen. Leiderschap betekent duidelijkheid scheppen, daadkracht tonen maar ook minder plezierige beslissingen kunnen nemen en deze verantwoorden. Als voorbeeld geldt De Deel. Overhaaste besluitvorming op de laatste raadsvergadering van de vorige periode leidde al tot een wurgakkoord waarbij bij de minste of geringste economische tegenwind het model en haar besluit als een kaartenhuis in elkaar valt! Geheel tegen de wens van de bevolking en bedrijfsleven in werden de Centrumplannen doorgedrukt. Een onderhandelingsresultaat van een college welke ver weg stond van haar kiezers. Nu stelde recentelijk zelfs ex-wethouder, Jan Mulder, dat deze plannen mogelijk dienen te worden herzien. Met alle financiële consequenties van dien. Emmeloord Centrum is hier het bewijs van. Nog geen Deel en al een miljoenen verlies! Het zegt wat over de proces en projectkwaliteit van dit college. Dit proces heeft zich voortgezet de afgelopen vier jaar. Het resultaat van korte termijn denken heeft plaatsgemaakt voor besluiten die niet geënt zijn op toekomstvisies! En dat gebeurde donderdag weer. Het bestemmingsplan van ons centrum De Deel werd donderdag jl. vastgesteld. Wetende dat het nooit zo wordt uitgevoerd.

Good Governance

Desalniettemin is het niet te laat. “Good Governance”, ofwel goed bestuur, moet het kernpunt zijn van een nieuw college. Maar eerst zal er puin moeten worden geruimd. Vervelende beslissingen moeten worden genomen op historische wurgdossiers zoals de Windmolenzaak Knoppers. ONS Noordoostpolder gaat dat niet uit de weg. In een overdrachtsdossier van het oude college zit negatieve ballast w.o. het windmolendossier Knoppers dat na vier jaar nog steeds niet afgerond.  

De gemeente Noordoostpolder betaalt de ondernemer nog steeds niet uit ondanks een veroordeling door de Raad van State. Minachting en treiterijen hebben ondanks mediation de boventoon gevoerd. Ook bestuurders zou je in deze moeten vervolgen bij gebleken in gebreke stelling! Minachting voor een ondernemer is een ernstige zaak. Ondernemers dien je te faciliteren. Zij zijn de economie, de pioniers, de pijlers en de motor van onze bevolking.

In economisch opzicht leveren zij vele arbeidsplaatsen. Als je dát als college niet tussen de oren hebt zitten maar alleen aandacht schenkt aan de softe sector dan verlies je die binding en heb je in een zakencollege niets, maar dan ook niets te zoeken. Mensen die de maatschappij bewust ontwrichten moet je niet belonen met een sportkooi maar naar onze prachtige sportaccommodaties sturen. Meedoen in plaats van aan de zijlijn rotzooi trappen en toekijken.

Randjongeren moeten niet gefêteerd of beloond worden met dure speeltjes maar in de pas lopen en gebruik maken van bestaande voorzieningen. Zij moeten gewezen worden op het nemen van hun eigen verantwoordelijkheid. Een daadkrachtig college moet niet besturen vanuit angst voor de jongere maar vanuit de kracht van én succes van haar eigen keuzes!

Durf of angst

De Noordoostpolder heeft veel te bieden maar kansen goed weten te benutten is een tweede.

Het imago is cruciaal voor de positie in de aangrenzende provincies. De aankleding van het centrum is daar een voorbeeld van. Maar het college wilde bezuinigen doorvoeren die het imago aantasten. Het afschaffen van prachtige bloembakken bij de bruggen die het centrum een fleurig en groen aanzicht geven. Bezuinigen op ecologische bermbeheer en het afschaffen van de Boomplantdag. Een nationaal gebeuren wat ook lokaal wordt gehouden en waar bij jongeren een bewustwordingsproces wordt gecreëerd is onontbeerlijk. Gelukkig hebben we het college tijdig tot inkeer gebracht! Hoe ontstaat zoiets? Juist: geen visie!

Ook de bouw van een mega Windmolenpark in het IJsselmeer is niet meer uit te leggen aan de bevolking. Hoe heeft het zover kunnen komen? Een plan waarbij één miljard subsidie maar voor 3% bijdraagt aan de duurzame energie is de zotheid ten top. Neem daarbij de voorlopige conclusie van minister Cramer waarbij ze zelf stelt de doelstellingen (12,5% duurzame energie in 2012) niet te kunnen halen geeft nog eens expliciet aan waar juist óók de lokale overheid eveneens faalt. Daar waar wethouder Schutte, middels het sturen van een brief terecht trachtte het tij ten gunste van de natuurlijke aantasting wenste te doen keren, wordt er tégen beter weten in door een collegebestuur met meel in de mond en boter op het hoofd stug volgehouden aan de achterhaalde plannen die aan de besluitvorming van 2002 ten grondslag lagen. Ook hier kan één conclusie getrokken worden. Visieloosheid, angst en het ontbreken aan verantwoord leiderschap!

Positief

Al met al moeten we positief blijven denken. Zeker indien er straks een uitbreiding bij de luchthaven van Lelystad komt. Toerisme zal een gedegen motor worden voor onze poldereconomie. Met de ontwikkeling van een Randmeer van Vollenhove tot aan Lemmer zal recreatie en toerisme succesvol zijn in de toekomst. Mensen willen onthaasten. Wij bieden ze dat. Het zijn deze economische dragers

die samen met de agrarische sector een verantwoord economisch deel voor de polder voor haar rekening neemt. Ruimte voor Ruimte ofwel Rood voor Rood. In het verlengde daarvan zou een HBO dependance een goede aansluiting zijn op de bestaande scholen van het voortgezet onderwijs. Het remt de uitloop naar andere gebiedsdelen en kennis blijft hier bij voldoende werkgelegenheid. Samen met o.a. Geomaticapark en met een Windtunnel van internationale bekendheid kunnen we weer vorm geven aan een broodnodige ontwikkeling van dit gebied.

De afgelopen decennia zijn een Landbouwschool, het Waterschap, het Waterloopkundig laboratorium, een basisziekenhuis en o.a. een postkantoor uit de Polder verdwenen. Het roer moet om, maar je moet het wel willen zien! Ontwikkeling van de Polder kan dus alleen met draagkracht van de bevolking, daadkracht door een goed college en met vertrouwen van het bedrijfsleven. Wij gaan  daarom ook wij uit van de gedachte: “Ga niet uit van het haalbare, maar van het denkbare ...

In het programma van ONS Noordoostpolder durven wij daartoe stappen te zetten, verantwoordelijkheid te dragen en een visie te tonen. Het is aan de kiezer welke thema’s prioriteit krijgen. Wij leggen dat graag in ons programma aan u voor. Met steun van de fractie zal ondergetekende hier volgaarne invulling aan geven! Maar eerst moeten de bestuurlijke stallen worden schoongeveegd en de ramen worden opengezet. Dat ONS door de coalitie en een ‘duurzaamheidspartij’ als D66 als populistisch wordt weggezet getuigd van een weergaloze jaloezie en onzinnigheid!

Wij gaan niemand uit de weg en sluiten een samenwerking met, op de PvdA na, niemand uit. Ondanks dat feit zó te worden bestempeld wil ik graag besluiten met de woorden van Frank Ankersmit, hoogleraar intellectuele geschiedenis aan de Rijksuniversiteit van Groningen die afgelopen zaterdag in de NRC schreef: ‘Wie Fortuyn’s band met het electoraat populisme noemt, begrijpt niets van de democratie’.  En daar is het manifeste fundament van ONS mee gezegd.

Ik dank u voor uw aandacht.

Berthoo Lammers,