Het belang van een goed proces om te komen tot een  cultuurbedrijf 

ONS Noordoostpolder: Waarom een zorgvuldig proces en brede scenarioverkenning essentieel zijn voor ons Cultuurbedrijf

Cultuur is geen luxeproduct. Het is een fundament onder een leefbare, aantrekkelijke en verbonden samenleving. In de Noordoostpolder vervult het Cultuurbedrijf – met het theater, de bibliotheek en de vele culturele partners – een cruciale rol in het dagelijks leven van onze inwoners in de Polder. Het biedt ruimte voor ontmoeting, ontwikkeling, creativiteit en ontspanning. 

De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar mogelijke oplossingen voor de huisvesting van onze culturele voorzieningen. Daarbij is waardevolle informatie verzameld, maar het proces kende ook haperingen. Verschillende scenario's zijn niet volledig of niet objectief onderzocht, en eerdere conclusies – zoals de voorkeur voor nieuwbouw op één locatie – bleken niet altijd in lijn met de huidige onderzoeksrichting. In ons amendement, wordt deze inconsistentie terecht benoemd. Zo staat in het amendement dat "renovatieonderzoek in eerdere fases (wens van ONS Noordoostpolder) is afgewezen, maar nu alsnog wordt onderzocht, wat vragen oproept over de consistentie van het proces" en dat eerdere opdrachten "onvolledig zijn uitgevoerd".

Juist daarom is het van groot belang dat onze gemeenteraad de regie houdt op het proces en dat het college pas verder gaat met vervolgonderzoek wanneer de raad een duidelijke opdrachtomschrijving heeft ontvangen. Het ONS amendement benadrukt dat de raad zijn budgetrecht zorgvuldig moet uitoefenen en dat het niet acceptabel is om € 100.000,= te reserveren zonder inzicht in de onderzoeksvragen, aanpak en kosten. De passage "het onduidelijk is waarvoor het bedrag van € 100.000,= gereserveerd moet worden, zonder dat de opdrachtbeschrijving is gedeeld" onderstreept deze noodzaak.

Een brede en eerlijke verkenning van alle scenario's

Het raadsvoorstel dat nu voorligt, bevat een breed palet aan scenario's die onderzocht moeten worden. Dat is een belangrijke stap vooruit. Nieuwbouw op de huidige locatie, nieuwbouw op een alternatieve locatie, renovatie en renovatie-plus-uitbreiding: alles moet op tafel liggen. In het voorstel staat bijvoorbeeld dat scenario's variëren van "Nieuwbouw – huidige theater locatie – met of zonder bibliotheek" tot "Renovatie – huidige locaties Cultuurbedrijf". Deze brede scope is essentieel om tot een weloverwogen keuze te komen.

ONS Noordoostpolder vindt het belangrijk dat geen enkel scenario bij voorbaat wordt bevoordeeld of uitgesloten. De toekomst van het Cultuurbedrijf moet worden gebaseerd op feiten, niet op persoonlijke en/of voorkeuren van individuele organisaties of eerdere aannames. Het amendement benoemt terecht dat het proces tot nu toe "sterk is gekoerst op de wensen van de bibliotheek, het theater en met name het bestuur van het Cultuurbedrijf", waardoor andere opties onvoldoende objectief zijn onderzocht. Dat moet anders.

Het belang van een zorgvuldig proces

Een zorgvuldig proces is geen bureaucratische luxe, maar een voorwaarde voor een goed besluit. Het gaat om miljoeneninvesteringen (schatting rond de 25-35 miljoen), om de toekomst van belangrijke voorzieningen en om de leefbaarheid van onze gemeente te garanderen. Daarom moet het vervolgonderzoek transparant, volledig en onafhankelijk zijn. Het amendement van ONS Noordoostpolder stelt dat het college eerst moet komen met een duidelijke omschrijving van onderzoeksvragen, aanpak en kostenraming, én moet aangeven hoe de raad betrokken blijft.

Het raadsvoorstel zelf erkent dat het proces tot nu toe knelpunten kende en dat een procesmatige interventie nodig is. Het college schrijft dat men "zoekende is naar een juiste aansturing van het proces omtrent de Cultuurhuisvesting" en dat het doel is om in 2026 een "compleet, zorgvuldig onderbouwd en besluitrijp keuzevoorstel" te presenteren. Dat is precies wat ONS Noordoostpolder wil bereiken: een stevig fundament onder een besluit dat tientallen jaren meegaat.

Het belang van een goede cultuurhuisvesting voor de toekomst

Cultuurhuisvesting is geen technisch dossier. Het gaat over de vraag hoe we als gemeenschap willen samenleven. Over de plek waar kinderen hun eerste theaterervaring opdoen, waar jongeren hun talenten ontdekken, waar ouderen elkaar ontmoeten, waar verenigingen repeteren en waar inwoners zich thuis voelen. Een toekomstbestendig Cultuurbedrijf met een goed functionerende bibliotheek, theater en muzisch Centrum is een investering in de sociale en culturele vitaliteit van de Noordoostpolder.

Maar zo'n investering moet weloverwogen zijn. Niet gestuurd door haast, niet door eenzijdige belangen, maar door een breed gedragen visie en een zorgvuldig proces. Het amendement van ONS Noordoostpolder – mede ondersteunt door het CDA - draagt daaraan bij door te zorgen dat de raad grip houdt, dat alle scenario's eerlijk worden onderzocht en dat het proces transparant en consistent verloopt.

Tot slot

ONS Noordoostpolder staat voor nuchter, zorgvuldig en toekomstgericht bestuur. Met dit amendement wordt een belangrijke stap gezet naar een cultuurhuisvesting die past bij de ambities van onze gemeente én bij de behoeften van onze inwoners. Een plek waar cultuur kan bloeien, waar mensen elkaar ontmoeten en waar de Noordoostpolder trots op kan zijn.

Berthoo Lammers
ONS Noordoostpolder
(foto: visit flevoland)

Amendement Cultuurbedrijf van ONS Raadsbreed gedragen en aangenomen in de raad.

De raadsvergadering 

Bijdrage ONS 

Emmeloord, 17 februari 2026
ONS erkent het belang van een goed cultuurbedrijf voor de Noordoostpolder.

Dat er een goed cultuurbedrijf moet komen is evident. Dat kan alleen bestaan bij een goede functionele synergie voor participerende organisaties. Te weten bibliotheek, theater en muzisch centrum.

Het proces staat op de lange termijnagenda van de Raad met een begeleidingscommissie, bestaande uit raadsleden.

De breed aangenomen motie van december 2024 – onderzoek naar een nieuwbouw met opties – is de opdracht die het college in de geest van de motie moet uitvoeren. Het bureau 'Vollevaart' wordt ingeschakeld en de begeleidingscommissie gaat aan de slag.

Echter, juni 2025 wijzigt de begeleidingscommissie de opdracht aan Vollevaart waarbij andere scenario's worden toegevoegd. Eén lid van de begeleidingscommissie gaat hier niet mee akkoord en meldt dat aan de begeleidingscommissie. Dat lid is van mening dat de raad moet worden geconsulteerd indien er een wijziging plaatsvindt in de uitvoering van de motie.

Het eigenaarschap van de uitvoering van de motie blijft echter bij College.

In januari kwam er een presentatie naar de Raad - ook de Raad wilde graag voor de Gemeenteraadsverkiezingen 2026 helderheid over het proces en de financiën - echter, de financiën werden niet getoond.

Tijdens de presentatie door bureau Vollevaart waren met name het CDA en ONS kritisch op het niet volledig uitvoeren van de opdracht die Vollevaart had gekregen. Namelijk er ontbraken financiële scenario's. Dat zat immers wel in de opdracht van de motie opgesloten. Op de vraag van ondergetekende en de heer Geerts van het CDA zegt de voorzitter in de Commissie BFE (Bestuur, financiën en Economische zaken):  "er zijn geen financiële stukken."

Dat verbaasde de ONS fractie omdat dan Vollevaart inderdaad de opdracht niet zou hebben voltooid.

Op vrijdag 13 februari ontving ik op verzoek de stukken (alle correspondentie) met daarin financiële doorrekeningen van de scenario's.

Vraag aan het College

Hoe kan het dat de stukken niet gedeeld zijn met de raad? M.a.w.: "Waarom heeft u als eigenaar van de motie de cijfers van Vollevaart niet getoond aan de CIE"? 

Vraag aan de begeleidingscommissie

Waarom zei u in de commissie van januari dat er geen financiële cijfers waren? Ik heb nu stukken ontvangen met financiële gegevens die in oktober al bekend waren'.

Vraag aan de heer van OS (lid van de begeleidingscommissie)

Hoe moet ik het interpreteren. Er ligt een nieuw voorstel voor met uitbreiding van scenario's (De ONS scenario's) terwijl de vorige onderzoeksscenario's nog niet volledig zijn opgeleverd door Vollevaart.

En dat terwijl de heer van OS in december 2024 zo sterk in de raad zei: "de ONS motie zorgt voor onnodige vertraging door renovaties scenario's toe te voegen."