Inburgering is belangrijk, maar werkt onze aanpak ook?

Emmeloord, 9 november 2026 |  Wie in Nederland komt wonen, moet de kans krijgen om goed mee te doen. De taal leren, aan het werk gaan en zelfstandig je weg vinden in onze samenleving. Daar heeft iedereen baat bij!

Maar hoe succesvol is de inburgering eigenlijk in onze Noordoostpolder?

Sinds 2022 zijn ruim 160 inwoners gestart met een inburgeringstraject. Maar hoeveel hebben dat inmiddels succesvol afgerond? En wat kost het ons als gemeente?

𝐎𝐩 𝐝𝐢𝐞 𝐯𝐫𝐚𝐠𝐞𝐧 𝐰𝐢𝐥𝐥𝐞𝐧 𝐰𝐢𝐣 𝐚𝐥𝐬 𝐎𝐍𝐒 𝐍𝐨𝐨𝐫𝐝𝐨𝐨𝐬𝐭𝐩𝐨𝐥𝐝𝐞𝐫 𝐝𝐮𝐢𝐝𝐞𝐥𝐢𝐣𝐤𝐞 𝐚𝐧𝐭𝐰𝐨𝐨𝐫𝐝𝐞𝐧. 

Daarom hebben we bij de begrotingsbehandeling een amendement ingediend om de resultaten van de inburgering beter inzichtelijk te maken. 

Want investeren in inburgering vinden wij belangrijk. Maar dan moeten we ook weten of onze aanpak werkt en waar het beter kan.

Het amendement werd voor 90% overgenomen door het College, hetgeen betekent dat de Gemeenteraad actiever en nauwkeuriger zal worden geïnformeerd.

𝐍𝐢𝐞𝐭 𝐚𝐥𝐥𝐞𝐞𝐧 𝐤𝐢𝐣𝐤𝐞𝐧 𝐧𝐚𝐚𝐫 𝐰𝐚𝐭 𝐰𝐞 𝐝𝐨𝐞𝐧, 𝐦𝐚𝐚𝐫 𝐯𝐨𝐨𝐫𝐚𝐥 𝐧𝐚𝐚𝐫 𝐰𝐚𝐭 𝐰𝐞 𝐛𝐞𝐫𝐞𝐢𝐤𝐞𝐧!

====

Kritische beschouwing op de beantwoording van het college inzake de inburgering

De beantwoording van het college geeft inzicht in de aantallen inburgeringsplichtigen en de uitstroom uit de trajecten. Dat is waardevolle informatie, maar de gepresenteerde cijfers roepen tegelijkertijd serieuze vragen op over de effectiviteit van het huidige inburgeringsbeleid.

Uit de cijfers blijkt dat sinds de invoering van de Wet inburgering 2021 in totaal 373 inwoners inburgeringsplichtig zijn geworden in de gemeente Noordoostpolder. Van de cohorten 2022 en 2023 zijn 139 personen gestart met hun inburgeringstraject. Daarvan hebben slechts 49 personen het traject succesvol afgerond. Dat betekent dat slechts ongeveer 35% van deze groep binnen de beschikbare periode daadwerkelijk het beoogde resultaat heeft bereikt. Tegelijkertijd bevindt ruim 41% zich nog altijd in een verlengd traject nadat de oorspronkelijke termijn van drie jaar is verstreken.

Deze cijfers geven aanleiding tot zorg. Wanneer bijna de helft van de deelnemers na afloop van de reguliere termijn nog niet succesvol heeft afgerond, mag worden verwacht dat de raad inzicht krijgt in de oorzaken hiervan. Het college noemt enkele mogelijke redenen voor verlenging, zoals ziekte of gezinsomstandigheden, maar verstrekt geen analyse van de mate waarin deze factoren daadwerkelijk bijdragen aan de beperkte uitstroom. Evenmin wordt inzicht gegeven in verschillen tussen de B1-route, de Z-route en de Onderwijsroute, noch in de resultaten van de betrokken onderwijs- en ketenpartners.

Juist op dit punt schiet de huidige informatievoorziening tekort. De raad krijgt cijfers over aantallen, maar geen informatie over de achterliggende prestaties van de inburgeringsketen. Daardoor blijft onduidelijk waarom trajecten succesvol zijn of juist vastlopen. Zonder deze informatie is het vrijwel onmogelijk om de kaderstellende en controlerende rol van de raad goed uit te oefenen.

Daar komt bij dat het college zelf aangeeft een regierol te vervullen binnen de inburgeringsketen. Een effectieve regierol vraagt niet alleen om samenwerking, maar vooral om meetbare resultaten en periodieke evaluatie. Regie betekent kunnen sturen, en sturen is alleen mogelijk wanneer duidelijk is welke onderdelen van de keten goed functioneren en waar verbeteringen nodig zijn. Dat inzicht ontbreekt momenteel.

Het is daarom onvoldoende om uitsluitend te constateren dat de uitstroom toeneemt of dat een deel van de deelnemers een verlenging heeft gekregen. De wezenlijke vraag is waarom het percentage succesvolle afrondingen achterblijft en welke maatregelen nodig zijn om dit te verbeteren. De beschikbare gegevens beantwoorden die vraag niet. 

Om die reden is het amendement een logische en noodzakelijke vervolgstap. Door een integraal verbeter- en monitoringskader op te stellen met duidelijke prestatie-indicatoren voor uitval, vertraging, verlenging, taalontwikkeling, participatie en uitstroom naar werk of opleiding, ontstaat de mogelijkheid om beleid daadwerkelijk te evalueren en waar nodig bij te sturen. Alleen dan kan de raad vaststellen of publieke middelen effectief worden ingezet en of de ambitie van succesvolle en duurzame inburgering daadwerkelijk wordt gerealiseerd.]

Het amendement vraagt daarom niet om meer bureaucratie, maar om beter bestuur: sturen op resultaten in plaats van uitsluitend rapporteren over aantallen. Dat is in het belang van zowel de raad als de inburgeraars zelf, die recht hebben op een traject dat hen daadwerkelijk perspectief biedt op volwaardige deelname aan de samenleving. 

Voorzitter,

De beantwoording van het college levert cijfers op, maar nog geen echte inzichten. We weten dat sinds 2022 in totaal 373 inwoners inburgeringsplichtig zijn geworden en dat van de cohorten 2022 en 2023 slechts 49 van de 139 deelnemers hun traject succesvol hebben afgerond. Dat is ongeveer 35%. Tegelijkertijd zit ruim 41% na afloop van de reguliere termijn nog steeds in een verlengd traject. [Beantwoord...emarkt.pdf | PDF], 

Dat roept een belangrijke vraag op: waarom lukt het zoveel mensen niet om binnen de gestelde termijn succesvol af te ronden? Op die vraag geeft het college geen antwoord. We zien aantallen, maar we krijgen geen inzicht in oorzaken, prestaties van de ketenpartners of de effectiviteit van de verschillende routes. 

Juist daarom is dit amendement nodig. Als de gemeente een regierol heeft, dan moeten resultaten ook meetbaar zijn. De raad moet kunnen zien waar trajecten slagen, waar vertraging ontstaat en welke verbeteringen nodig zijn.  

Dit amendement vraagt niet om meer administratie, maar om beter inzicht en beter bestuur. Alleen met duidelijke indicatoren en jaarlijkse rapportages kunnen we sturen op succesvolle inburgering en ervoor zorgen dat mensen daadwerkelijk mee kunnen doen in onze samenleving. 

Namens ONS Noordoostpolder
Berthoo Lammers