Kunst in de openbare ruimte in de Nota van Uitgangspunten

Emmeloord, maandag 26 januari 2026 | Tijdens de raadsvergadering is na een voortraject van ONS, D66 en het CDA (een agendaverzoek over dit thema) een amendement ingediend. Dit amendement werd op één raadslid na (de heer Tuininga van de Politieke Unie stemde tegen) aangenomen met 28 stemmen voor. Het amendement had betrekking op artikel 6.1 van de Nota van Uitgangspunten.

Ondergetekende hield een pleidooi om 'Kunst in de openbare Ruimte' te waarborgen in toekomstig beleid. Op dit moment wordt al een aantal jaren geen invulling meer gegeven aan dit thema, althans niet structureel.

Pleidooi om in de Nota van Uitgangspunten voor de Cultuuragenda het thema "Kunst in de Openbare Ruimte" op te nemen. 

Voorzitter,

Vandaag spreken we over de Nota van Uitgangspunten Cultuur: het document dat richting geeft aan ons cultuurbeleid voor de komende jaren. Een nota die identiteit, participatie en leefbaarheid centraal stelt. Het is mooi dat cultuuragenda deze raadsperiode nog kan worden vastgesteld, maar toch wil mijn fractie één belangrijk gemis onder de aandacht brengen: kunst in de openbare ruimte.

Voorzitter, kunst in de openbare ruimte is niet zomaar een onderdeel van cultuur. Het is de meest zichtbare, meest toegankelijke en meest democratische vorm ervan. Iedereen komt ermee in aanraking. Het verrijkt onze leefomgeving, het vertelt verhalen van onze polder, en het draagt bij aan herkenbaarheid en trots. Dat is geen luxe, maar een wezenlijk onderdeel van een aantrekkelijk en leefbaar Noordoostpolder.

Het amendement dat wij indienen benoemt drie punten die ik hier kort wil onderstrepen.

Ten eerste: cultuur is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Dat staat niet alleen in artikel 8 van de Gemeentewet, maar blijkt ook uit de maatschappelijke en economische waarde die cultuur heeft. Kunst in de openbare ruimte maakt die waarde zichtbaar in onze straten, dorpen en wijken.

Ten tweede: een divers en zichtbaar cultuuraanbod versterkt de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van onze gemeente. Dan hoort een herkenbare, kwalitatieve en inspirerende leefomgeving daarbij. Kunst in de openbare ruimte draagt daar direct aan bij.

Ten derde: sinds 2021 ontbreekt een samenhangend beleidskader voor kunst in de openbare ruimte. Dat betekent dat er geen duidelijke afspraken zijn over besluitvorming, financiering, participatie, beheer en onderhoud. En voorzitter, dat is niet meer van deze tijd. Zeker niet nu we een nieuwe koers voor cultuur vaststellen.
De Nota van Uitgangspunten is het document waarin wij als raad bepalen wat het college moet gaan uitwerken. Als we kunst in de openbare ruimte nu niet opnemen, dan blijft het opnieuw buiten beeld. Dan blijft het afhankelijk van losse projecten, toevallige kansen en incidentele aandacht. Dat is niet de ambitie die deze nota uitstraalt.
Voorzitter, ons amendement vraagt niet om extra geld, niet om extra ambities, maar om duidelijkheid en structuur. Het vraagt om een expliciet en structureel proces in de uitvoeringsagenda voor het initiëren, realiseren en beheren van kunst in de openbare ruimte. Met heldere afspraken over besluitvorming, financiering en participatie van inwoners en makers.
Dat is niet alleen logisch, het is noodzakelijk. Want een gemeente die haar culturele identiteit serieus neemt, borgt ook de kunst die die identiteit zichtbaar maakt.
Voorzitter, ik rond af.
De Nota van Uitgangspunten legt de basis voor ons cultuurbeleid van de komende jaren. Laten we die basis compleet maken. Laten we zorgen dat kunst in de openbare ruimte niet langer een vergeten onderdeel is, maar een volwaardig en structureel onderdeel van ons cultuurbeleid.

Ik vraag de raad daarom dit amendement te steunen.

Dank u wel.

Berthoo Lammers, raadslid ONS commissie Bestuur, Financiën en Economische Zaken.